Улирлын хичээл 16 долоо хоногтой. Долоо хоног бүрийг оюутнууд өөрсдийнхөөрөө нэрлэсэн байдгаас хамгийн чухал долоо хоног нь 16 дахь долоо хоног буюу “Ухаарлын долоо хоног”. Энэ өдрүүдэд нь манай сургууль Нарантуул захаас дутахгүй түм түжигнэж, бум бужигнасан, жүжгээр бол хамгийн их өрнөлтэй, зөрчил тэмцлийн оргил хэсэг нь энэ долоо хоног болно доо. Ёстой нөгөө амьдралын хамаг дүрс нүдний өмнө жирэлзээд өнгөрнө гэдэг шиг 15 долоо хоногийн оюутны амьдрал ганцхан 16-р долоо хоногт шийдэгдэж ухаардаг болохоор оюутнууд ингэж онож нэрлэжээ. Гэхдээ бидний үйлчлүүлэгч нар үнэхээр ухаардаг юм болов уу? Дараагийн улиралд дахиад л 16-р долоо хоног болж сургууль даяараа бужигнаан болно. Энэ бужигнаан дөхөөд ирэхээр багш нарын алхаа гишгээ ширүүсэн, хар нүдний шилний цаанаас оюутнуудаа F, D, C гэж тооцоолон харах ТЕРНИТАТОР-ууд болон хувирдаг бол оюутнууд хүнд асуудалд орсон сүсэгтнүүд өөрийг нь аврах арга чаргыг мэдэгч ҮЗМЭРЧ дээр шавж ТЕРМИНАТОР-уудыг өглөө, өдөр, оройгүй шаналгана. Зарим нь шөнө ч шаналгадаг байж магад. Яг энэ үед оюутнуудыг аврагч гэнэт гарч ирэн ЗОРРО-нууд тулалдаандаа орно доо. Хаа нэгтээгээс гэнэт гаран ирэгч ЗОРРО-нуудын нарийн сэлэмний ирээр ТЕРМИНАТОР-уудын дүн А. В болж хувирна. Зарим оюутнуудын санаа сэтгэл амарч өөрийн аврагч ЗОРРО-нууддаа талархана. ТЕРМИНАТОР-ууд бид өөрсдөө ЗОРРО болж хөлсөө урсгаж, нэрээ идэн өөр нэг ТЕРМИНАТОР-ын үүдийг сахин, утасыг хайна. Би өөрөө ийм байдалд бишгүй ордог буюу сургуульд багшилах хугацааны хирээр ТЕРМИНАТОР биш ЗОРРО болж хувирна.

Тэгэхээр багш оюутанд аль алинд ухаарал хайрласан 16-р долоо хоног гэж байна. Герман улсад 10 жил гаруй суралцаж ирээд Монголын томоохон компанийн ажил олгогч болсон залуу өнгөрсөн 11 сард оюутнуудтай уулзаж байхдаа “Герман, Монголын боловсролын ялгаа багасаж байна. Шинэ мэдээлэл дамжуулах хурд ижил болж байна. Манай их дээд сургуулийн стандарт, хичээлийн хөтөлбөр адилхан, багш нарын чадвар ч ойрхон түвшинд байна. Гэтэл үнэлгээний системд нь Монгол сэтгэлгээ бөх бат байгаа болохоор би шинэ төгсөгч нарын дипломд огт итгэдэггүй” гэж ярьсан юм.

Их дээд сургуульд үнэлгээний систем сургалтын хөтөлбөрөөсөө илүү хамгийн чухал зүйл. Үнэлгээний систем нь тухайн сургуулийн боловсролын хөтөлбөр, стандартын хамгийн гол баталгаа болж байх ёстой. Манай сургууль өөрийн гэсэн үнэлгээний системийг бий болгоод өөрчлөлгүй 10 жил гаруй болж байна. Жилээс жилд өөрчлөгдөж байгаа шинэ мэдээллээр баяжсан хичээлийн хөтөлбөр, стандартыг 10 гаруй жил ашигласан үнэлгээний системээр дүгнээд байхаар 16-р долоо хоног байсаар байна. Өөрөөр хэлбэл германы гүн ухаантан Фейрбахыг “хүүхдээ усанд оруулж хирнээс салгачихаад түмпэнтэй нь цуг угаадасруу асгачихсан”-тай адилхан ШУТИС-ийн сургалтын шинэчлэлийг шүүмжилмээр байна. 1999 онд эхлүүлсэн АНУ-ын дээд боловсролын стандартыг ШУТИС-д нэвтрүүлсэн энэ ажлыг улам цааш үргэлжлүүлж хийх хэрэгтэй байна. Бид энэ талаараа Монголын бусад их дээд сургуулиудад үлгэр жишээ болохоор их зүйлийг хийж чадсан ч хөгжлийн явц нь их удаан, ялангуяа Үнэлгээний систем өөрчлөгдөхгүй хэвээрээ байна гэж бодож байна. Шудрага, дэвшилттэй үнэлгээний систем нь тухайн боловсролын системын хөгжил, чанарыг хамгаалж байдаг, хувь хүмүүсээс бус систем, зүй тогтлоос хамаарч байдаг боловсролын шинэ технологи гэж орчин үед дүгнэж байна. Энэ шинэ технологи нь миний өмнө нь бичиж байсан ТЕСТЫН ТӨВ-ийн тухай болно. Миний мэдэхээр Солонгос болон бусад орнууд тухайн улиралд оюутны олж авсан мэдлэгийг 8-р долоо хоног, 16-р долоо хоногт 2 удаа авсан шалгалтуудын дундаж оноогоор улирлын ерөнхий дүнг тусгай програмаар нь гаргачихдаг. Манай сургууль шиг шалгалтын 2 долоо хоног гэж бужигнаан болохгүй, оюутнуудын дүнг хичээл заасан багшаас гадна хэнээс ч хараат бус тестын программын боломжийг Мэдээллийн Технологийн хөгжил авчирсан байна. Үүнийг түшиглээд манай сургууль биеэ дасан нилээд том бvтэц бүхий ТЕСТ-ын төвийг байгуулъяа. Энэ төвийн баримтлах зарчим:

        1.  Тест бол зөвхөн тэр хичээлийг заадаг багш нарын өмч биш Жолооны дүрмийн шалгалт, Англи хэлний Тофелийн шалгалтын ТЕСТ шиг бүгдэд ил тод байх ёстой. Харин багш нарын боловсруулсан сайн тестыг ТЕСТИЙН ТӨВ тусгайд нь кредитээр үнэлж ТЕСТЫН САНДАА БАЯЖУУЛАЛТ хийж байх ёстой.

       2.   Багш бүр өөрсдийн хичээлээрээ ТЕСТ боловсруулах ёсгүй. Тухайн мэргэжлийн профессорын багууд тестүүдээ хэлэлцэн баталж тэдний боловсруулсан тестээр On line, Off line олон хэлбэрээр тестын шалгалт авч байх ёстой. Тестын шалгалт нь жил ирэх тусам өөрчлөгдөж, олон хувилбараар баяжигдан хөгжиж байх ёстой.

        3.  Бүх хичээлээр боловсруулсан ТЕСТЫН САН байгуулснаар оюутнууд хүссэн үедээ энэ Тестын төвөөр үйлчлүүлж өөрийн эзэмшиж буй мэргэжлийн мэдлэг, дадлаа албан болон албан бусаар сорин үздэг прагматик тогтолцоог бий болгож болно. Ингэснээр жилд 1-2 удаа бужигнаан болж нийтээр өгдөг шалгалтууд байхгүй болж оюутнууд ч, багш нар ч Тестын шалгалт гэдэг зvйлээс айхгvй амар болно.

             4. Цаашдаа ТЕСТЫН ТӨВ нь зөвхөн ШУТИС-ийн сургалтын ажлын хэрэгцээнээс гадна бусад албан байгууллага, газруудын захиалгаар ажилчин, ажилтангуудын мэдлэг боловсрол, чадварыг бодиттойгоор тогтоож чаддаг бие даасан институт болж өргөжих хэтийн зорилгыг ч өмнөө тавьж байх хэрэгтэй болов уу.

Боловсролын стандарт нь єндєр шалгууртай байхын хирээр Үнэлгээний систем нь харьцангуй шудрага, шинэ дэвшилүүд байнга өөртөө ашиглахыг эрмэлзэж байх хэрэгтэй. Манай сургуульд шалгалтыг засдаг, хувилдаг техник нь дэвшилттэй байгаа ч хамгийн гол оюутнуудын мэдлэгийг яавал бодитой, шудрага үнэлж чадах вэ? гэдэг зорилготой систем нь олон жил хэвээрээ байгаа нь харамсалтай байна. Энэ хорогдлыг арилгахын тулд манай сургуулийн захиргаа Мэдээллийн Системийн салбартаа сургуулийн засварт зарцуулдаг шигээ хөрөнгө оруулалт хийгээсэй. Энэ салбарыг хөгжилд хөрөнгө оруулалт дутагдсан хэвээрээ байдаг байх.

Манай сургуульд багш нарын Коммунити бараг байхгүй, мэргэжлийн болон сонирхолын бүлэгээрээ жижиг жижиг хүрээнд бие биенээ мэддэг. Залуу багш нар бие биенийхээ сонирхол үзэл бодлыг сонсох нь бүү хэл, жилдээ ганц болдог спортын тэмцээнээр л зүс хардаг ийм орчныг сургуулийн удирдлага Форум, Мэдээлэл солилцооны амьд, сохирхолтой веб, сүлжээнүүдийг бий болгож болно шүү дээ. Сургуулийн Мэдээллийн Технологийн шинэчлэл, одоогийн байгаа нөхцлийг Монголын түүхийн багш шүүмжлэнэ гэхээр даанч инээдтэй санагдаж байна. Манай сургууль мэдээллийн системдээ сайн, дэвшилттэй зүйл олныг хийсэн ч шүүмжилж хэлэх зүйл маш байгааг олон хүн мэдэж байгаа

Comments (11)

	1. 08-01-2010 09:49
	oyutnuud... SHUTIS bolon mongoliin ih deed surguuliudiin unelgee ymarhuu bdag ve gvel oyutnuud hicheeld yavj yavj bgaad suuliin mochid bagshiin tuhain uyiin bdald zohitsoj bgaad sain muu dun taviulahiin ali neg ni l boldog. hervee joohon sergelen, bagshiin urd hoino guij bgaad dungee taviulaad surchihsan oyutnuudtai bol yarihiin hereggui. /bur argaa olchihson bdag/ gehdee hicheliin yavtsad ymar baisnaar dugnej chaddag gargasan shiidvertee unench bagsh nar tisd olon bdag. harin bagsh nariin avch bgaa soril suuliin shalgalt odoo bodohnoo amarhan bdag bj. soril 1, 2-oosoo l negtgeed oruulchihna. 30 onoonii shalgalt deer hynagch bagsh nar buren hynaj chaddaggui hicheelee huulaad 30 avch bgaa mdkui mortloo budaa idej bgaad 20-oos deesh onoo avsan oyutnuud zondoo bdag, ted nariig bagsh nar mdsen ch zarmiinh ni hun chanar zulgaagaad harsan ch haraagui tsaraildag ni olon. bas togsoh bolood irheer diplom gj bagsh bolgon yarisaar oyutnuudaa bur ailgaj orhidog. tgeed yg hamgaalalt bolohoor biylelee oldog ch ymuu ugui ch ymuu iim amarhan bsan ym bolov uu gh ch setgegdel tordog. 4 jiliin hugatsaand bagsh nar maani bidnes diplomtoi adiltgahaar hemjeenii biy daalt/neeh olon bish tsoohon ur duntei/ bas hamgaalaltand ordogtoi adil ydaj ulirald neg udaa shalgaltaa tiimerhuu yanzaar avch bval togsoj bgaa oyutand diplom hamgaalalt gj oilgohod dohomtei bh bolov uu,/ydaj l diplom haamgaalaltiin uyer uhaan aldah bi ni salaglah oyutan baga bn biz/ tugeeree ch oyutnuudiin diplomiin chanar arai deerdej boloh bh. ydaj l haanaas medeellee olj boloh sudalgaanii tal der iluu turshlagatai bolj irne shdee.   er ni tgeed sain ym zaay ydaj neg ym surchaasai gj hicheeh bagsh nar bdag ch oyutnuud ni ogson daalgavriig ni hiihgui bh, hicheelee unshij ireeguin ulmaas yariltsaj margaldaj orsoldoontei bh gj hicheesen hicheliin seminariig ni nuraaj orhidog. iim tohioldol zondoo gardag. hervee oyutnuud ni biy daaj seminartaa sain beldeed hoorondoo yaritsaj orsoldoontei bodog hicheelees oyutand ih ym ulddag gdgiig uuniig unshij bgaa oyutan zaluustaa helmeer bn shuu. Registered

Энэ и-мэйл хаяг спамаас хамгаалагдсан байна, Та үүнийг тохируулан үзэхийн тулд Жаваскриптд боломж олгох хэрэгтэй.

	2. 08-01-2010 13:13
	oyutnuud... Testiin san geheer bs zugeer sanagdaj bna l daa. Minii bodloor bol oyutnuudiig elsuulj avahdaa l ondor shalguuraar avah heregtein boluu. Negent l dun gej guitsgeej bga bol ter ni zasagdana, oorchlogdono gej bi bodohgui bna. Oyutnuud oorsdoo yah gej suraad bgaagaa unendee "oilgodoggui" uchraas l tiim yum boldog bh gej boddiin. Yah gej surah geed bgaagaa oilgotson hun bol busad 15 doloo honogt zugeer l yavahgui boluu. Gehdee buh oyutanuudiin huvid 16-g "uhaarliin doloo honog" gej helj bolohguieee. Ter dund sain oyutnuud tsoohon ch gesen baigaa. Uug ni Unelgeeniihee system-g sain bolgochihvol.Nadad bol Test-iin san bol zugeer l sanagdjiina. http://www.wonder.bblog.mn Registered

Энэ и-мэйл хаяг спамаас хамгаалагдсан байна, Та үүнийг тохируулан үзэхийн тулд Жаваскриптд боломж олгох хэрэгтэй.

	3. 14-01-2010 11:24
	oyutnuud... 16 -r doloo honog gej neg uhliin doloo honog  Haana irsenee hurtel martana.  haa saigui devter barisan shiree haisan humuus  tanii yag zuw  Shalgaltaa  1-r dolo honogt   2-r dolo honogt  ged 70 onoogoo huvaah heregtei (odoo ch tegej baiga)  gehdee enend  1-rt  Shalgaltiig bagsh awahq baih  2-rt  Dungiig web eer tawih(ene ni bagshiig gej araas guihq bolno)  3-rt   Dahin shalgalt uguh system zohiovol der ym bolvu da???      Minii bodoj yvdag zuils ene  minii bodoj baigaa zuil taniihtai erunhiidu awtsaldaj baina  busad oyutanuud ch nadtai adil bodoj yvdag boluu(Hahuul ugdug oyutanuudas busad ni) http://www.rihanna.gblog.mn Registered

Цэнгүүн

	4. 14-01-2010 13:38
	Болороо Үнэхээр үнэн шүү. Анх КТМС-д хөл тавьсан үеээсээ сургуулийн дүгнэх тогтолцоо нь сулхан байдаг юм шиг санагддаг байсан. Үнэндээ ганц КТМС-ч гэлтгүй миний суралцаж төгссөн дунд сургуульд ч байдал ижил байсан гэхэд болно. Оюутнууд нь сурсан мэдлэгээ биш хэр сэргэлэн бэ гэдгээрээ л дүгнүүлж байх шиг.   асуудлын гол нь тэр сорил-1,2 гэгчийг авах хүртэл тухайн хичээлийн шалгалт нь ямар байдлаар авагддаг, ер нь ямар хүрээг хамарсан байдлаар авагдах эсэх нь үнэхээр бүрхэг байдаг. ихэнх тохиолдолд сорил-1 \"туршилтын\" гэх нэртэй байдаг шүү дээ. Гэтэл тэр дүн нь өнөөх 70 оноонд нь их л том байр суурь эзлэх жишээтэй. үнэхээр тестийн төв нэгдсэн систем байгуулчихвал асуудал шийдэгдэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Тэгээд ч ухаарлын долоо хоногууд алга болохгүй юм аа гэхэд олшрох байх. тэр хэмжээгээрээ сургалтын чанар дээшилнэ гэдэгт итгэж байна.null Registered

Энэ и-мэйл хаяг спамаас хамгаалагдсан байна, Та үүнийг тохируулан үзэхийн тулд Жаваскриптд боломж олгох хэрэгтэй.

	5. 14-01-2010 14:51
	Болороо Minii law uur hurdeg angiinhnaasaa turuuleed mergejiliin hicheelee uztsen chini bazaahgui duntei garaad.Daraa jil ni nadaas huuhduud lab biye daalt guij uzuulj baigaad shalgaltuud deer turuu jiliim metrial iig tseejilj orool nadaas iluu duntei garaad bhaar minii law uur hurdeg.Tegeed ter ondor golch gedeg nadad unen ih jujigchin esul uigagui hicheeliin mashin uudiin awj chadah zuil shig sanagdsan uug ni hicheel bur deer awsan medlegiig shagadag bolowsrongui arguud bdag bol heregtei l bn daan ch tiim system algada. Registered

DemonMN

	6. 14-01-2010 15:34
	Болороо Er ni bagsh zaadgaa zaay, harin dungiig ni buren erh buhii tuhain salbariin bag ch yumuu, todorhoi bureldehuun buhii humuus gargaj bolohgui yumuu,   nuguu talaas, mongol hunii neg muuhai zan chamar ch geh yumuu, neg muuhai handlaga bainaa. yumiig belenchleh gesen, oyutnuud ni ch, bagsh nar ch ichij aihaa bolichihoj. tegeel bodit baidaltaigaa niitsej chadahgui, end tend arga zali sedeel, neeh sonin zantai Registered

Shooti

	7. 14-01-2010 15:51
	hi za tiimdee timm. yunaas ni ichihev. end uneheer saihan zuils bichjee. ter testiin san geh zuil bdag bol saihan k baihsan. zarimdaa yu haigaad bgaagaa medehgui baahan nom dotroos hussen zuilee olj avna gedeg hetsuu sanagddag shuu. tegeed shalgalt duhuud ireheer bahan onol unshsan hun, shalgaltan deer yu ireh bol geed praktik hain test ene ter haihaar yum oldoh ni hovor bdag bizdee. odoo chin onol geed unshihhas iluu amid bodit praktik, olon udaagiin dadlaga iluu chuhal bdag. iimees ter testiin san buhnees iluu heregtei gej bodoj bnaa http://dfg Registered

Энэ и-мэйл хаяг спамаас хамгаалагдсан байна, Та үүнийг тохируулан үзэхийн тулд Жаваскриптд боломж олгох хэрэгтэй.

	8. 14-01-2010 16:20
	hi sain bn uu. tanii bichdeg zowoo. uneheer shutist oorchloh zuil mash ih bga. hamgiin gol ni chanartai chadwartai humuusiig beltgej gargah gol zorilgo ni bh yostoi. 16-r 7 honog uneheer uharliin doloo honog bish hicheel deree unachihalgui yaaj tentseh be gej boddog 7 honog gemeer. gadaadiin ih deed surguulin gants awmaar sanagddag zuil ni dungiin huwid ter oyutan tuhain hicheel deer yu medsen teriigee bagshdaa yamar baidlaar shalguulj uneluulehees hamaarch dung ni tawidag. manaihan bolhoor 7 honog bur bie daalt gej zarim ni bur arai dendsen daalgawar awaad tegeed buten hiigeegui bol onoonoos ni saihan hasna da. er ni bol bagsh nar hicheeliin holbogdoltoi geheesee iluu oorsdiin heregtei medeellee hailgaj hiilgedeg. geh metiin asuudaluud zondoo l tulgamdaj bn. uneheer zarimdaa surahaas ch zalhmaar ue gardag shu. daanch kreditiin mung jilees jild osoj eej aaw mini hamag hucheeree ajillaj bn gej bodhoor hagas dutuu hiisen bolj togsoh ni deer bh yum shig bn. Registered

munhuunuu

	9. 14-03-2010 23:45
	Үнэхээр гоё Сэрдарам багш аа таны сайт чинь надад үнэхээр их таалагдаж байна.Би энэ улиралд түүхийг сонгон судалж байгаа МИС-д сурдаг.Ванчигдаш баш энэ хичээлийг үнэхээр гоё заадаг  Энэ бичлэг ч зөв санагдлаа шүү... http://www.undserheg33.tk Registered

Энэ и-мэйл хаяг спамаас хамгаалагдсан байна, Та үүнийг тохируулан үзэхийн тулд Жаваскриптд боломж олгох хэрэгтэй.

	10. 26-03-2010 21:19
	sanal bodol minii bodloor manai surguuliin bagsh nar ynz ynz baidaldaa, zarim n sain zaahaas ene n bie daalt lab zergeer medlegiig ogch chaddag yumshuu, harin zarimiih n huwid sain zaagaagui mortloo bidnees denduu ihiig shaardaad changa unelgee ogdog shuu. gehdee oyutan bid bagshaas bolon surguulias neeh hamaaralgui bieee daichlah n deer shuu!! bagsh surguuliig goochilj shuumjilhees omno ooriigoo ehelj shinjij ,goochilj shuumjleh n deer baihaa , Uchir bi bol ene surguulias urid uzej medej baigaagui zuilee olj awch chadaj baigaa uchraas manai surguul ali ch talaaraa hocrogdohgue gj ,bodjiinaa Yuni turuund bid oorsdoosoo l eheleh heregtei!! naad zah n 00-soo awahuulaad!. http://1515 Registered

Энэ и-мэйл хаяг спамаас хамгаалагдсан байна, Та үүнийг тохируулан үзэхийн тулд Жаваскриптд боломж олгох хэрэгтэй.